Sahabeler

Talha b. Ubeydullah R.A Kimdir

Talha b. Ubeydullah R.A Kimdir İsmi ve nesebi; Talha b. Ubeydullah b. Osman b. Amr b. Ka’b b. Sa’d b. Teym b. Murre b. Ka’b b. Lüey b. Galib el-Kuraşi et-Teymî. Künyesi; Ebu Muhammed’dir. Cennetle müjdelenen on sahabedendir. İslam’a ilk giren sekiz kişiden biridir. Ebu Bekir radıyallahu anh vesilesiyle Müslüman olan beş kişiden biridir. Şura ashabı olarak bilinen altı kişiden de biridir.

Talha R.A Kimdir ve Hayatı

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’den rivayette bulunmuştur. Kendisinden de; oğulları Yahya, Musa ve İsa, Kays b. Ebi Hazım, Ebu Seleme b. Abdirrahman, el-Ahnef, Malik b. Ebi Amir ve başkaları rivayette bulunmuştur.

Annesi; es-Sa’be bintu’l-Hadramiye Yemen’li bir kadın olup el-A’lâ b. El-Hadramî’nin kız kardeşidir. el-Hadrami’nin ismi Abdullah b. Abbad b. Rebia’dır.

Bedir Savaşı esnasında Şam’da ticaret yapıyordu. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onun ganimetten payını ayırmıştı. Uhud Savaşına katıldı, en güzel şekilde Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’i canıyla korudu. Ona doğru gelen oku eliyle çeldi ve parmağı koptu.

Zübeyr b. Bekkar, Musa b. Talha’dan rivayet ediyor: Talha radıyallahu anh kızıla çalan beyaz tenli, kısaya yakın orta boylu, geniş omuzlu, iri ayaklı idi. Döndüğü zaman tüm vücuduyla dönerdi.”

Talhatul-Feyyaz Adını Nasıl Aldı

Zübeyr b. Bekkar Muhammed b. İbrahim b. El-Haris’ten rivayet ediyor: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Zi-Kared gazvesinde “Beysanu Malih” denilen bir suya uğradı.

“Bu ne kadar güzel ve tatlıdır” dedi ve ismini değiştirdi. Talha radıyallahu anh bu suyu satın aldı ve sadaka olarak verdi. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Ey Talha! Şüphesiz sen Feyyaz’sın (Eli açıksın)”106 buyurdu. Bundan dolayı ona “Talhatul-Feyyaz” denildi.

Talha R.A Müslüman Oluşu

Müslüman oluş sebebi hakkında İbn Sa’d, İbrahim b. Muhammed b. Talha’dan rivayet ediyor: Talha radıyallahu anh dedi
ki: “Busra panayırında bulunduğum bir sırada, oradaki bir manastırın rahibi:

“Sorun bakayım, bu panayır halkı arasında, ehl-i Harem’den bir kimse var mı?” diye sesleniyordu.
“Evet ben varım!” dedim. Bunun üzerine rahip:
“Ahmed zuhur etti mi?” diye sordu.
“Ahmed de kim?” dedim. Rahip:

“Abdullah b. Abdulmuttalib’in oğludur. Bu ay O’nun çıkacağı aydır. O, peygamberlerin sonuncusudur. Haremden çıkarılacak; hurmalık, taşlık ve çorak bir yere hicret edecektir. Sakın O’nu kaçırma” dedi. Rahibin söyledikleri kalbime yer etti. Oradan alelacele ayrılıp kafileyi geride bırakarak Mekke’ye döndüm. Aileme;

“Bizden sonra Mekke’de bir hadise oldu mu?” diye sordum. Dediler ki;

“Evet, Abdullah’ın oğlu Muhammed çıktı peygamberliğini iddia ediyor. Ebu Kuhafe’nin oğlu da (yani Ebu Bekir radıyallahu anh) O’na tabi oldu.”Hemen Ebû Bekir’in yanına gittim. Beni ona götürdü. Müslüman oldum ve rahibin haberini anlattım.”

Vakıdi şöyle demiştir: “Talha b. Ubeydullah esmer benizli, sık saçlı fakat saçları ne kısa kıvırcık ne de düz ve uzundu. Güzel yüzlü idi. Yürüdüğü zaman süratli yürürdü. Saçlarını boyamazdı.”

Zübeyr b. Bekkar’m mürsel yollardan rivayetine göre peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ashabı arasında kardeşlik kurduğunda Talha ile Zübeyr’i kardeş yapmıştır. Diğer rivayete göre ise Talha ile Ebu Eyyub arasında kardeşlik kurmuştur.

Talha R.A Cennet ile Müjdelenmesi

Tirmizi, Abdullah b. Ez-Zübeyr’den rivayet ediyor: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu işittim: “Talha, Uhud’da yaptığı ile cenneti kendisine vacip kıldı.”107

İbn İshak dedi ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Uhud günü dağda bir kayaya tırmanıyordu. Sırtına iki zırhı üst üste giyinmiş olduğundan tırmanamadı. Bunun üzerine Talha radıyallahu anh başını eğdi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onun sırtında basarak tırmandı.” Bu Ebu Ya’la’nın rivayet lafzıdır.

Yunus b. Bukeyr, Megazi’sinde Zübeyr radıyallahu anh’den şu metinle rivayet etti: “Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’i kayaya tırmanırken gördüm. Sırtına iki zırh giymişti…” bu rivayetin sonunda Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Talha cenneti vacip kıldı” buyurmuştur.

Zübeyr b. Bekkar îbn Abbas radıyallahu anhuma’ya ulaşan isnadıyla rivayet ediyor: Sa’d b. Ubade radıyallahu anh dedi ki:

“Sahabeden bir toplulukla beraber Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e ölüm üzere biat ettik. Uhud gününde Müslümanlar bozguna uğradığında sabrettiler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem için canlarını feda ettiler. Onlardan öldürülen öldürüldü.” Bu şekilde biat edenleri de şöyle saydı: Ebu Bekir, Ömer, Talha, Zübeyr, Sa’d, Sehl b. Huneyf ve Ebu Ducane.

Darekutni, El-Efrad’da Musa b. Talha’dan o, da babasından rivayet ediyor: Talha radıyallahu anh eline ok isabet ettiği zaman “Ah, ah” dedi. Bunun üzerine Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: “Şayet “Bismillah” deseydin elbette sen dünyada olduğun halde Allah’ın senin için cennette bina ettiği evi görecektin.”108

Kays b. Ebi Hazım’m şöyle dediğini rivayet eder: “Talha’nın Uhud’da Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’i koruduğu elini kurumuş halde gördüm.”109

İbnu’s-Seken şöyle dedi: “Talha, her biri Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in hanımlarının kız kardeşi olan dört hanımla evlenmiştir: Ümm Külsüm bintu Ebi Bekr Aişe’nin kız kardeşidir. Hamne bintu Cahş Zeyneb’in kız kardeşidir. El-Faria bintu Ebi Süfyan Ümm Habibe’nin kız kardeşidir. Rukayye bintu Ebi Umeyye Ümmü Seleme’nin kız kardeşidir.

Yakub b. Sufyan, Tarih’inde Kabisa b. Cabir’den rivayet ediyor: “Talha ile arkadaşlık ettim. Onun kadar istenmediği halde bolca mal veren kimse görmedim.”

Talha R.A Şehit Edilmesi

talha r.a şehit edilmesi
Talha R.A Şehit Edilmesi

Halife (b. Hayyat), Tarih’inde Kays b. Ebi Hazım’dan rivayet ediyor: “Cemel gününde Talha dizinden ok yemişti. Tutulduğunda deliniyor, bırakıldığında kan fışkırıyordu. Bunun üzerine “bırakın” dedi.

“Mervan b. El-Hakem’in attığı ok ile vuruldu. Bu yara sebebiyle öldü.”110

Begavi sahih isnad ile el-Carud b. Ebi Sabre’den rivayet ediyor: “Mervan Cemel gününde Talha’ya bakarak: “Bu günden sonra intikam istemem” dedi ve bir ok fırlatarak onu öldürdü.”

Yakub b. Sufyan, sahih isnad ile Kays b. Ebi Hazım’dan rivayet ediyor: “Mervan b. El-Hakem Talha’yı at üzerinde gördü ve şöyle dedi: “Bu Osman’a yardım etti.” Bir ok atarak onu dizinden vurdu. Ölünceye kadar yarasından kan akmaya devam etti.” Abdulhamid b. Salih bunu Kays’tan rivayet etmiştir.

Taberani.111 Yahya b. Süleyman el-Cufi’den o da Veki’den aynı isnad ile rivayet ediyor: “Mervan b. El-Hakem’i Talha’ya ok attığı gün gördüm. Ok Talha’nın dizine isabet etti. Ölünceye kadar yarasından kan akmaya devam etti. Bu, hicretin 36. Yılı Cemadiye’l-Ula ayında oldu.”

İbn Sad’ın rivayetine göre Cemadiyelahire’nin son on gününde Perşembe günü vuruldu. 64 yaşında idi.”112

Kaynaklar :

  • 106 İbn Asakir Tehzibu Tarihi Dımeşk (7/82) Kenzu’l-Ummal (33370)
  • 107 Tirmizi (1692) Ahmed (1/165) Ebu Ya’la (2/670)
  • 108 Kenzu’l-Ummal (33375)
  • 109 Buhari (3724)
  • 110 İbn Asakir Tehzibu Tarihi Dımeşk (7/82)
  • 111 Taberani (1/197)
  • 112 İbn Sad (3/152)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu