Sahabeler

Sahabeleri Nasıl Bulmuşlardır

Sahabeleri Nasıl Bulmuşlardır Hadis alimleri binbir meşakkate göğüs gerip kimin sahabe olduğunu tespit ettiler ve eserlerinde gösterdiler. Öncelikli gayeleri ise, Reten el-Hindî gibi yalanda şöhret bulanların hezeyanlarını, sahabe kisvesi altında Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem’e isnat etmelerine mani olmaktı.

Sahabe Olduğunu Nasıl Anlamışlardır

  • Tevatür Yolu

Yalan üzerine birleşmeleri adeten mümkün olmayan bir cemaatin kendilerinden önceki bir başka cemaatten yaptığı nakille kişinin sahabe olduğunu rivayet etmesidir. Bu, usuller içerisinde en kâmil olanıdır.

  • İstifâza Yolu

Kişinin sahabe olduğu tevatür derecesine ulaşmayan bir şöhretle bilinebilir.

  • Şehadet Yolu

“Şahs-ı vahidin tezkiyesi makbûldür” kaidesinden hareketle herhangi bir sahabi veya tâbiinin “falancanın Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile musahabesi vardır” demesi ile de kişinin sahabi olduğu tespit edilebilir. Mesela Ömer radıyallahu anh’m hilafet devrinde Ebu Musa el-Eş’ari radıyallahu anh komutasındaki askerler içerisinde yer alan Hümeme b. Ebi Hümeme ed-Devsi, Isfehan’da ishal hastalığından vefât etmişti.

Ebu Musa el-Eş’ari, Hümeme hakkında; “ Vallahi Peygamber Sallallahu Aleyhi Vesellemden Humeme’nin şehit olacağını işitmiştim ” dedi. Bu ifadeden Hümeme’nin radıyallahu anh’m sahabi olduğu anlaşılmıştır.

  • İkrar Yolu

Kişinin adaletinin sübutu ve Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ile aynı zamanda yaşama imkânının mevcûdiyeti aşikâr olur, sonrada sahabi olduğu tarafından itiraf edilirse ikrarı kabul edilir. Yani bu durumdaki bir kişinin sahabe olduğuna hükmedilir. Buna örnek olarak Usame b. Umeyr Radıyallahu anh: “Biz Huneyn günü Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraberken yağmura yakalandık.” demiştir.

imam Buhari onun hakkında “Sahabedir” demiş ve hadislerini sünen sahipleri, Ahmed, Ebu Avane, İbn Huzeyme, İbn Hibban ve Hakim sahihlerinde rivayet etmişlerdir. İkrarın kabul edilebilmesi için kişinin en geç hicri 110 tarihinde vefât etmesi gerekir. Çünkü sahabe asrı hicri 110’da son bulmaktadır. Bu tarihin tespiti, vefatından bir ay kadar önce Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in; “İşte bu geceyi görüyorsunuz ya bundan sonra geçecek yüz senenin başında bu gün yeryüzünde olanlardan hiç kimse kalmayacaktır.” hadisinden hareketle belirlenmiştir.

  • Kaynak ;

1 Ebu Davud (1057) Nesai (853) İbn Mace (936) Ahmed (5/74) İbn Huzeyme (1658) İbn Hibban (2081) Beyhaki (3/71)
2 Tarihu’l-Kebir (2/21)
3 Buhari (564) Müslim (6426)
4 Bkz.: el-İsabe (1/9)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu